صدای تق تق موتور TU5 در صبح‌ های سرد؛ تایپیت خراب است یا روغن؟ (راه حل فوری)

آیا تا به حال پیش آمده که در یک صبح سرد زمستانی، وقتی استارت می‌زنید، صدای ناهنجاری شبیه به «چک‌چک» یا «تق‌تق» از زیر کاپوت بشنوید؟ صدایی که انگار موتور ماشین شما تبدیل به چرخ خیاطی شده! اگر صاحب خودروهایی مثل پژو ۲۰۶، ۲۰۷، تارا، پژو پارس، رانا یا اچ‌سی کراس هستید، این تجربه مشترک شماست.

اما آیا این صدای تق تق موتور TU5 در صبح های سرد نشانه یک خرابی پرهزینه است یا فقط یک واکنش طبیعی به سرما؟

در ۹۰٪ مواقع، صدای تق تق اولیه موتور TU5 در هوای سرد به دلیل سفت شدن روغن موتور و دیر رسیدن آن به استکان تایپیت‌ها است. اگر صدا زیر ۲ دقیقه قطع شد، مشکل معمولاً با تعویض روغن (استفاده از ۱۰W40) یا فیلتر روغن حل می‌شود. اما اگر صدا گرم شدن موتور ادامه داشت، احتمالا استکان تایپیت‌ها نیاز به تعویض دارند.

چرا موتور TU5 در سرما صدا می‌دهد؟

برای درک این مشکل باید بدانید که موتور TU5 (برخلاف موتورهای قدیمی‌تر مثل XU7) از سیستم تایپیت هیدرولیک یا روغنی استفاده می‌کند. در این سیستم، خبری از فیلرگیری دستی نیست؛ بلکه فشار روغن موتور است که فاصله بین سوپاپ و میل‌سوپاپ را پر می‌کند.

وقتی هوا سرد است، دو اتفاق می‌افتد که باعث صدای تق تق موتور TU5 در صبح‌های سرد می‌شود:

• روغن موتور غلیظ می‌شود و دیرتر پمپاژ می‌شود.
• فیلتر روغن بی‌کیفیت، اجازه برگشت روغن را می‌دهد و استکان تایپیت‌ها خالی می‌شوند.

نتیجه؟ تا زمانی که فشار روغن به حد نصاب نرسد، قطعات فلزی به هم ضربه می‌زنند و آن صدای آزاردهنده تولید می‌شود.

تست تشخیص فوری: تایپیت خراب است یا روغن؟

نیاز نیست فوراً به مکانیک مراجعه کنید. فردا صبح قبل از روشن کردن ماشین، این تست ۳ مرحله‌ای را انجام دهید تا متوجه شوید منشأ مشکل کجاست:

۱. تست زمان (قانون طلایی ۲ دقیقه)

ماشین را روشن کنید و به ساعت نگاه کنید.

• اگر صدا زیر ۱ تا ۲ دقیقه قطع شد: نگران نباشید. این معمولاً به خاطر ویسکوزیته (غلظت) نامناسب روغن یا کیفیت پایین فیلتر روغن است.
• اگر صدا بعد از گرم شدن هم ادامه داشت: متاسفانه احتمالاً استکان تایپیت‌های شما جرم گرفته یا فنر آن‌ها ضعیف شده و باید تعویض شوند.

۲. تست چراغ روغن

آیا وقتی صدای تق‌ تق می‌آید، چراغ روغن هم چشمک می‌زند؟ اگر بله، مشکل خطرناک‌تر است. این یعنی اویل پمپ (Oil Pump) ضعیف شده و فشار روغن کلاً پایین است. در این حالت بهتر است رانندگی نکنید!

۳. بررسی رنگ و بوی روغن

گیج روغن را بکشید. اگر روغن بیش از حد سیاه و لجن‌مانند شده باشد، مجراهای ریز استکان تایپیت مسدود شده‌اند و روغن به داخل آن‌ها نفوذ نمی‌کند تا صدا را بگیرد.

۳ متهم اصلی پرونده سر و صدای موتور

برای اینکه صدای تق تق موتور TU5 در صبح های سرد را برای همیشه حذف کنید، باید سراغ این سه قطعه بروید:

متهم اول: روغن موتور نامناسب (اشتباه رایج)

بسیاری از رانندگان به اشتباه در موتور TU5 از روغن ۲۰W50 استفاده می‌کنند. این روغن برای این موتور مهندسی دقیق، مثل “عسل” سفت است!

• راه حل: برای موتور TU5 حتماً از روغن ۱۰W40 با سطح کیفی SL یا SM به بالا استفاده کنید. در مناطق خیلی سردسیر، حتی ۵W40 توصیه می‌شود.

متهم دوم: فیلتر روغن تقلبی

شاید باور نکنید، اما یک فیلتر روغن ۱۰۰ هزار تومانی می‌تواند باعث میلیون‌ها تومان خسارت شود. فیلترهای بی‌کیفیت “سوپاپ یک‌طرفه” ندارند. وقتی ماشین را خاموش می‌کنید، تمام روغن از بالای موتور خالی می‌شود. صبح روز بعد، موتور چند ثانیه “خشک” کار می‌کند تا روغن دوباره بالا برسد.

متهم سوم: خرابی استکان تایپیت

اگر با تعویض روغن و فیلتر مشکل حل نشد، خودِ استکان تایپیت‌ها خراب شده‌اند. تایپیت قطعه‌ای مصرفی است و بعد از حدود ۱۰۰ هزار کیلومتر ممکن است خاصیت فنری خود را از دست بدهد یا دچار نشتی داخلی شود.

جدول مقایسه: از کجا بفهمیم مشکل صدای تق تق موتور TU5 در صبح های سرد چیست؟

این جدول به شما کمک می‌کند در یک نگاه وضعیت خودروی خود را بررسی کنید:

نشانه	علت احتمالی	راه حل پیشنهادی	هزینه تعمیر
صدا فقط ۱۰ ثانیه اول صبح	خالی شدن فیلتر روغن	تعویض فیلتر روغن با نمونه اصلی	کم
صدا تا گرم شدن کامل (۵ دقیقه)	روغن خیلی سفت (۲۰W50)	تعویض روغن به ۱۰W40	متوسط
صدای مداوم حتی بعد از گرم شدن	خرابی استکان تایپیت	خرید و تعویض تایپیت	زیاد
صدای تق‌ تق همراه با لرزش موتور	خرابی شمع یا کویل	بررسی سیستم جرقه	متوسط

آیا رانندگی با این صدا خطرناک است؟

اگر صدای تق تق موتور TU5 در صبح های سرد فقط چند ثانیه طول می‌کشد، خطر جدی موتور شما را تهدید نمی‌کند، اما هشداری است برای تعویض روغن یا فیلتر. اما اگر صدا را نادیده بگیرید و مدت زمان آن طولانی شود، به مرور زمان باعث خوردگی میل‌سوپاپ و آسیب به سرسیلندر خواهد شد.

توصیه کارشناسان SKP: فصل سرما قاتل موتورهایی است که رسیدگی نشده‌اند. همین امروز روغن موتور را چک کنید و اگر کیلومتر خودروی شما بالاست، به فکر تهیه یک دست استکان تایپیت باکیفیت باشید تا از رانندگی نرم و بی‌صدا لذت ببرید.