۵ نشانه خطرناک که می‌گوید تسمه تایم ماشین شما فردا پاره می‌شود

تصور کنید در اتوبان با سرعت ۱۰۰ کیلومتر در حال رانندگی هستید، ناگهان موتور ماشین خاموش می‌شود و صدای برخورد آهن با آهن از زیر کاپوت می‌آید. متاسفانه باید بگوییم که شما همین الان ۱۰ تا ۲۰ میلیون تومان ضرر کردید.

پاره شدن تسمه تایم، کابوس هر راننده‌ای است. این قطعه لاستیکی ساده، مرز بین یک موتور سالم و یک توده فلز کج‌وکوله (سوپاپ کج شده و پیستون شکسته) است. اما آیا تسمه تایم “یهو” پاره می‌شود؟ خیر! تسمه تایم قبل از مرگ، ۵ سیگنال خطر می‌فرستد. اگر این نشانه‌ها را بشناسید، می‌توانید موتور ماشینتان را نجات دهید.

تسمه تایم سالم هرگز بی‌صدا پاره نمی‌شود. اگر روی تسمه ترک‌های ریز می‌بینید، صدای “تیک‌تیک” از قاب تسمه می‌شنوید، ماشین بد استارت می‌خورد یا دود اگزوز زیاد شده است، تسمه تایم شما در آستانه فروپاشی است. همین امروز آن را با یک تسمه مقاوم به حرارت (HNBR) تعویض کنید.

پیشنهاد مطالعه: تسمه تایم چیست؟ هرآنچه که باید بدانید⭐

دندانه‌های ترک‌خورده (تست چشمی ساده)

اولین و مهم‌ترین نشانه، ظاهر خود تسمه است. تسمه تایم از لاستیک فشرده ساخته شده و به مرور زمان در اثر حرارت موتور خشک می‌شود.

چطور چک کنیم؟ وقتی موتور خاموش و سرد است، قاب بالای تسمه تایم را باز کنید (در پژو ۴۰۵، پارس و سمند با یک آچار آلن یا پیچ‌گوشتی راحت باز می‌شود). با چراغ‌قوه موبایل به قسمت داخلی تسمه (دندانه‌ها) نگاه کنید.

هشدار جدی: اگر ترک‌های ریز، نخ‌زدگی یا کنده شدن دندانه‌ها را دیدید، حتی یک روز هم صبر نکنید. این تسمه مثل بمب ساعتی است و هر لحظه ممکن است “رد” کند.

صدای “تیک تیک” یا “جیر جیر” از سمت شاگرد

موتور ماشین با شما حرف می‌زند. اگر صبح‌ها وقتی استارت می‌زنید، صدایی از سمت شاگرد (جایی که تسمه‌ها هستند) می‌شنوید، دقت کنید:

• صدای جیرجیر (Squealing): معمولاً نشانه شل بودن تسمه دینام است (کم‌هزینه و کم‌خطر).
• صدای تیک‌تیک (Ticking): نشانه مرگ تسمه تایم است! این صدا یعنی دندانه‌ها خورده شده‌اند و تسمه دارد روی فولی سر می‌خورد یا هرزگردها خشک شده‌اند.

ماشین بد استارت می‌خورد (بهم ریختن تایم)

تسمه تایم مسئول هماهنگیِ حرکت پیستون‌ها و سوپاپ‌هاست. اگر تسمه کهنه شده و اصطلاحاً “کش” بیاید (Stretched)، این هماهنگی میلی‌ثانیه‌ای بهم می‌خورد.

نتیجه چیست؟ ماشین استارت می‌خورد اما روشن نمی‌شود، یا باید چند بار استارت طولانی بزنید تا موتور بگیرد. این یعنی “تایم رد کردن” اتفاق افتاده و پارگی تسمه بسیار نزدیک است.

نشتی روغن از کاسه نمد (قاتل خاموش)

این مورد را کمتر کسی می‌داند و بسیاری از مکانیک‌ها هم به آن دقت نمی‌کنند. روغن موتور دشمن خونیِ لاستیک تسمه تایم است. اگر کاسه نمد میل‌لنگ یا میل‌سوپاپ نشتی داشته باشد و روغن داغ روی تسمه تایم بریزد، بافت تسمه نرم، واداده و فاسد می‌شود.

نکته تخصصی SKP: تسمه‌ای که روغنی شده باشد، حتی اگر نو هم باشد باید عوض شود! چون به زودی لیز می‌خورد یا پاره می‌شود.

دود زیاد اگزوز و لرزش موتور

وقتی تسمه تایم مستهلک می‌شود، سوپاپ‌ها در زمان درست باز و بسته نمی‌شوند. این یعنی هوا و بنزین درست ترکیب نشده و احتراق ناقص رخ می‌دهد. اگر معاینه فنی رفته‌اید و دود ماشین زیاد شده، یا موتور در حالت درجا (Idle) لرزش غیرعادی دارد، قبل از دستکاری انژکتورها و شمع‌ها، سلامت تسمه تایم را چک کنید.

چه تسمه‌ای بخریم که پاره نشود؟ (راز HNBR)

در بازار لوازم یدکی آشفته امروز، دو نوع تسمه داریم: تسمه معمولی و تسمه پاورگریپ. تفاوت آن‌ها را در جدول زیر ببینید:

ریسک نکنید!

هزینه تعویض تسمه تایم شاید حدود ۱ میلیون تومان باشد، اما هزینه تعمیر موتوری که تسمه پاره کرده (شامل کج شدن سوپاپ، شکستن پیستون و تراشکاری سرسیلندر) به راحتی به ۲۰ میلیون تومان می‌رسد.

نمی‌دانید تسمه تایم کی عوض شده؟ ریسک نکنید. اگر کیلومتر ماشین از ۶۰,۰۰۰ گذشته است یا ماشین دست دوم خریده‌اید، همین فردا اقدام کنید.

شاید علاقه‌مند باشید: علایم خرابی تسمه دینام چیست؟