آموزش پارامترخوانی با دیاگ
آموزش پارامترخوانی دیاگ | پارامترخوانی خودرو چیست؟
اگر سابقه کار با دستگاه عیب یاب خودرو را داشته باشید، زمانیکه شما دستگاه عیب یاب یا دیاگ را به خودرو متصل میکنید باید در منوی عیب یابی نوع خودرو را انتخاب کنید و سپس سیستمی را که میخواهید بررسی کنید را انتخاب کنید. مانند موتور یا سیستم مالتی پلکس و یا سیستم ضد سرقت ایموبلایزر. بعد از انتخاب سیستم مورد نظر می توانید پارامتر های آن سیستم یا آن بخش را مشاهده کنید.
آموزش خواندن پارامترهای دیاگ و نقش آن در عیبیابی خودرو
پارامترها اطلاعات ارسالی به ایسیو هستند که به صورت زنده و لحظه ای میتوانید آن ها را در دستگاه دیاگ ببینید چه اطلاعاتی را به ایسیو گزارش میدهند. به عبارتی شما میتوانید تک تک سنسور ها را زیر ذره بین قرار دهید. به عنوان مثال شما میتوانید ببینید به صورت لحظه ای سنسور اکسیژن خودرو شما چه ولتاژی را برای ایسیو موتور خودرو شما ارسال میکند و بر اساس سلامت و کارکرد موتور متوجه میشوید که این سنسور اطلاعات درست را گزارش میکند و یا اینکه سنسور اطلاعات اشتباه برای ایسیو ارسال میکند.
امکان بررسی این اطلاعات باعث میشود تعمیرکار خیلی راحت تر و سریع تر مشکل خودرو را عیب یابی کند. در ضمن عیب یابی کردن از طریق پارامترخوانی خودرو بسیار دقیق میباشد.
پیشنهاد ویژه: دوره آموزش پارامترخوانی ایسیو، دانلود و پیکربندی
شروع عملی فرآیند آموزش خواندن پارامترهای دیاگ
در فرآیند آموزش پارامترخوانی با دستگاه دیاگ، اولین گام مهم، اتصال دستگاه دیاگ به پورت OBD یا کانکتور مخصوص خودرو است. پس از روشن کردن موتور، با انتخاب نوع خودرو و سیستم مدنظر (مثلاً سیستم موتور یا سیستم مالتیپلکس)، وارد منوی خواندن پارامترهای دیاگ میشوید. در این مرحله گزینههایی مانند “Live Data” یا “Streaming Data” فعال میشود که امکان مشاهده لحظهای پارامترها را فراهم میآورد.
با این روش، شما بهصورت زنده میتوانید ببینید مثلاً سنسور اکسیژن با چه ولتاژی کار میکند یا دور موتور (RPM) در وضعیتهای مختلف چقدر است. این گام دقیق، بخشی از نحوه پارامترخوانی دیاگ محسوب میشود.
تحلیل پارامترها و معنی آنها
پس از مشاهده پارامترها، مرحله بعدی آموزش خواندن پارامترهای دیاگ، تحلیل مقادیر آنهاست. مثلاً پارامتر «Engine RPM» سرعت چرخش موتور را نشان میدهد و مقدار غیرمعمول ممکن است به ایرادی در موتور یا سیستم سوخترسانی اشاره کند.
یا به عنوان مثال پارامتر «Throttle Position» (موقعیت دریچه گاز) وقتی در شرایط بیحرکت موتور تغییرات نامناسب نشان دهد، میتواند به ایراد در سنسور دریچه گاز یا مسیر هوای ورودی موتور اشاره کند. با شناخت “رِنج” یا دامنه معیار هر پارامتر برای خودرو مورد نظر، در فرآیند آموزش پارامترخوانی دیاگ میتوان سریعتر به بخش مشکلدار رسید.
نکات کلیدی برای افزایش دقت در پارامترخوانی با دستگاه دیاگ
در بخش آموزش پارامترخوانی با دستگاه دیاگ ، یکی از نکات مهم، اطمینان از صحت اتصال و عملکرد دستگاه دیاگ است. اگر دستگاه دچار مشکل شود یا پارامترها را نادرست نمایش دهد، حتی با تحلیل صحیح، نتیجهی خطا میتواند منجر به تشخیص اشتباه شود.
همچنین توصیه میشود قبل از شروع کار، وضعیت فیزیکی خودرو مانند سلامت مکانیکی، وضعیت سیمکشی و اتصالات را بررسی کنید تا مجموعه شرایط مناسب برای خواندن پارامترهای دیاگ فراهم باشد. این شیوه باعث میشود در دورههای آموزش و کارگاههای عملی، هنرآموزان تجربهی دقیقتری کسب کنند و در عمل، در عیبیابی حرفهای موفقتر عمل نمایند.
ذخیره و مقایسه پارامترها در آموزش خواندن پارامترهای دیاگ
در فرآیند آموزش خواندن پارامترهای دیاگ یکی از مراحل کلیدی، ذخیره و ثبت مقادیر پارامترها در زمانهای مختلف است. با انجام پارامترخوانی با دستگاه دیاگ روی یک خودرو سالم و سپس ذخیره همان پارامترها روی خودرویی با مشکل، میتوانید مقایسهای دقیق انجام دهید. برای مثال، اگر در خودروی سالم مقدار «بار موتور (Engine Load)» در دور آرام حدود ۸-۱۵ درصد باشد، ولی در خودروی مورد بررسی این مقدار بهطور مداوم بالای ۳۰ درصد باشد، نشانهای از مشکل احتمالی در سیستم سوخت-رسانی یا هوای ورودی خواهد بود.
این روش باعث میشود شما از حالت صفر به حالت تحلیل برسید، نه فقط خواندن عدد، بلکه درک معنا و مقایسه وضعیت و تصمیمگیری دقیقتر.
در کارگاه و دورههای آموزش پارامترخوانی دیاگ معمولاً از این روش استفاده میشود تا هنرجو به سرعت تشخیص دهد تفاوت بین حالت سالم و معیوب چیست.
پارامترهای حساس در آموزش پارامترخوانی دیاگ برای خودروهای انژکتوری
در آموزش پارامترخوانی دیاگ اهمیت ویژهای دارد که بدانید کدام پارامترها بیشترین حساسیت را دارند. بهعنوان مثال:
•سنسور اکسیژن (O₂) که ولتاژ آن معمولاً بین ۰٫۱ تا ۰٫۹ ولت است.
•دمای خنککننده موتور (Engine Coolant Temperature) که در شرایط معمول بین حدود ۷۰ تا ۱۰۵ درجهٔ سانتیگراد است.
•موقعیت دریچه گاز (Throttle Position Sensor) که در حالت دور آرام تقریباً نزدیک ۰ درصد است و در گاز دادن به سرعت به ۱۰۰ درصد میرسد.
در دوره آموزش پارامترخوانی با دستگاه دیاگ هنرجو با این پارامترهای کلیدی آشنا میشود و میآموزد وقتی عدد از رنج معمول خارج میشود، چه اقدامات بعدی باید انجام شود.
این آگاهی به شما میدهد که صرفاً دیدن عدد نیست، بلکه فهمیدن این است که آیا عدد در رنج استاندارد است یا خیر، و اگر نیست، «چرا نیست؟» و «چه باید کرد؟».
مقایسه خودرو سالم و معیوب از دید آموزش خواندن پارامترهای دیاگ
یکی از موثرترین بخشهای آموزش خواندن پارامترهای دیاگ مقایسه دو خودرو با شرایط کاری مشابه است: یکی سالم و دیگری معیوب. این روش به شما امکان میدهد تفاوتهای پارامترهایی مانند «زمان پاشش انژکتور»، «استپر موتور»، «ولتاژ باتری» یا «ماف (MAF)» را مشاهده کنید. بهعنوان مثال، اگر در خودروی سالم زمان پاشش انژکتور در دور آرام حدود ۲٫۵ تا ۳٫۵ میلیثانیه باشد، ولی در خودروی مورد بررسی این مقدار به ۵ میلیثانیه رسیده باشد، در دوره نحوه پارامترخوانی دیاگ این علامت بهعنوان هشدار برای مصرف بالا یا ایراد احتمالی سنسور ماف یا تزریق مطرح میشود.
با این شیوه، تعمیرکار یا هنرجو دیگر با قراردادن اعداد صرف روبهرو نیست، بلکه با تحلیل تفاوتها مواجه است که در عیبیابی حرفهای بسیار ارزشمند است.
نکات تکمیلی برای افزایش دقت در آموزش پارامترخوانی با دستگاه دیاگ
در دورههای آموزش پارامترخوانی با دستگاه دیاگ تاکید میشود که برای دقت بهتر این نکات را رعایت کنید:
•ابتدا از سلامت مکانیکی خودرو اطمینان حاصل کنید (مثلاً نشتی هوا، وضعیت شمعها، سلامت شلنگهای ورودی هوا) تا پارامترها تحتتأثیر عوامل جانبی نباشند.
•هنگام خواندن پارامترهای دیاگ مطمئن شوید که دستگاه دیاگ بهدرستی به کانکتور OBD متصل شده و پروتکل خودرو پشتیبانی میشود. در این صورت احتمال مشاهده مقادیر اشتباه کاهش مییابد.
•پارامترهای زنده (Live Data) را در شرایط مختلف موتور (دور آرام، گاز دادن، بارگذاری) بررسی کنید تا الگوهای غیرمعمول را بهتر تشخیص دهید.
رعایت این نکات باعث میشود فرآیند آموزش پارامترخوانی دیاگ نه تنها تئوری بماند، بلکه به مهارت عملی تبدیل شود و زمان عیبیابی را کاهش دهد.
اهمیت دستگاه دیاگ خوب در پارمترخوانی خودرو
باید توجه کنید که دستگاه دیاگ پارامترها را از ایسیو خودرو شما میخواند، در صورتی که دستگاه عیب یاب و یا دیاگ شما دارای دقت کافی نباشد و پارامتر های خودرو را به مقدار اشتباه نشان دهد این عمل میتواند تشخیص شما را به اشتباه بیندازد. به عنوان مثال شما از روی پارامترهای خودرو تشخیص میدهید که سنسور اکسیژن معیوب است و سنسور اکسیژن نو تهیه و جایگزین میکنید. اما با تعویض سنسور نو هم میبینید که پارامتر سنسور اکسيژن به حد استاندارد خود برنگشته است.
در نتیجه هم ایراد خودرو را پیدا نکرده اید و همچنین زمان خود را به اشتباه صرف سنسور اکسیژن کرده اید و همینطور با خرید سنسور اکسیژن هزینه اضافی را بر روی دست مالک خودرو گذاشته اید و اعتبار مجموعه تعمیرگاهی شما زیر سوال رفته است. پس، از دستگاه دیاگ مورد اطمینان استفاده کنید که هم دقت عمل کافی و هم سرعت کاربری بالایی را دارا باشد تا دقیق و سریع عیب یابی کنید.
در زمان خرید دستگاه عیب یاب خودرو به پشتیبانی فنی دستگاه و خدمات پس از فروش آن بسیار دقت کنید که حتما از شرکت های معتبر خریداری کنید. شرکت ثمین خودرو پویا تامین کننده برترین برندهای تجهیزات تعمیرگاهی می باشد و شما می توانید خرید دستگاه دیاگ را با اطمینان از شرکت SKP انجام دهید.
مزایای تهیه تجهیزات از شرکت ثمین خودرو پویا SKP
- پشتیبانی فنی با تیم حرفه ای
- نماینده رسمی شرکت اصلی
- دارای شرایط ویژه برای هنرجویان آموزشگاه ثمین خودرو
- ارایه خدمات پس از فروش

مزایای تهیه تجهیزات مناسب برای آموزش پارامترخوانی دیاگ
ببینید نمیتوان پارامترهای هر خودرویی را با خودرو ی دیگر مطابقت داد زیرا که سلامت موتور، سلامت سنسور ها و عملگر ها، نوع ایسیو، حجم موتور، تکنولوژی های موتور مختلف بوده و هر خودرویی حد استاندارد خود را دارا میباشد. پس باید رِنج یا دامنه استاندارد پارمتر هر خودرو و هر سنسور را بدانید.
این عمل از دور شاید خیلی سخت به نظر برسد، اما در صورتی که شما به انواع سیستم سوخت رسانی خودرو مسلط باشید و کمی تجربه چاشنی کار کنید رنج استاندارد این پارامتر ها به صورت کامل به دستتان میآید و چون مسلط به سیستم سوخت رسانی انژکتوری هستید، خودتان میتوانید اعداد را تحلیل کنید.
در دوره آموزشی سیستم سوخت رسانی خودرو آموزشگاه ثمین خودرو پویا بعد از اینکه با رفتار های هر ایسیو در هر خودرو و با همه ی سنسور ها و عملگرها آشنا شدید، روز آخر دوره به نمایندگی برای کارگاه عملی میروید و تمام مطالب را بر روی خودرو به صورت عملی پیاده سازی می کنید و با تست های مختلف آشنا میشوید.
عیب یابی ها به صورت عملی توسط هنرجویان انجام میشود و هنرجویان بر روی تمامی خودرو ها دیاگ میزنند و با پارامتر های خودرو های مختلف آشنا میشوند و با خودرو ی خراب و سالم مقایسه میکنند تا زمانی که در مغازه شخصی خود فعالیت میکنند به صورت حرفه ای عیب یابی کنند.
آیا پارامترخوانی عملگرهای خودرو اهمیت دارد؟
بله! بخش مهمی از پارامترخوانی خودرو بررسی پارامتر های عملگر ها میباشد و در واقع مصرف بالای خودرو را از پارامتر زمان پاشش انژکتور تشخیص میدهیم. زمان پاشش در واقع میزان باز بودن نازل انژکتور را به ما گزارش میدهد. همین طور از پارامتر استپر موتور از میزان هوای ورودی به موتور مطلع میشویم و در ایراداتی که خودرو خود به خود گاز می خورد میتوانیم تشخیص بدیم که استپر موتور معیوب است یا نه و آیا سنسور دریچه گاز اطلاعات غلط برای ایسیو ارسال میکند یا خیر.

نحوه روشن شدن چراغ چک خودرو
خودرو های انژکتوری دارای سنسور های مختلفی هستند که هر کدام به ایسیو اطلاعات میدهند تا ایسیو با توجه به برنامه ریزی انجام شده توسط کارخانه و اطلاعات دریافتی از سنسور ها برای عملگر های تصمیم گیری کند و آنها را بر اساس شرایط محیطی موجود کنترل کند. خب این سیستم هوشمند قابلیت این را دارد زمانی که اطلاعتی از سنسور دریافت نمیکند را تشخیص دهد و برای ما چراغ چک خودرو را روشن کند تا راننده متوجه وجود ایراد در سیسستم سوخت رسانی موتور شود و در اولین فرصت به نزدیک ترین تعمیرگاه معتبر مراجعه کند.
تا اینجا تکلیف کاملا مشخص است و وضعیت گل و بلبل میباشد، اما این مکانیزم زمانی خطا را تشخیص میدهد که سنسور کلا سیگنالی ارسالی نکند و یا سوکت یا سیم کشی سنسور قطع باشد و یا سنسور به جای ارسال سیگنال، ولتاژ ثابت ارسال کند. زمانی که اطلاعات ارسالی سنسور اشتباه باشد ایسیو گول میخورد و تصمیم اشتباه برای عملگر هایی مانند انژکتورها استپر موتور زمان جرقه زنی و…. میگیرد و در نتیجه خودرو دچار مشکلاتی مثل ریپ زدن و دِل دِل کردن و یا کاهش توان و گشتاور و…. میشود.
اصول و آموزش پارامترخوانی دیاگ در خودروهای انژکتوری
برای عیب یابی بهتر و دقیق تر خودروهای انژکتوری، توجه جدی به پارامترهای هر خودرو کاملا ضروری می باشد. برای عیب یابی دقیق خودروهای انژکتوری باید به چند نکته توجه داشته باشید؛
- ابتدا سعی کنید که خودروی مورد تست شما عیب مکانیکی نداشته باشد.
- در موقع تست هر خودروی انژکتوری پارامترهای آنرا یادداشت (دیاگ پرتابل) و یا ذخیره (دیاگ لپ تاپی) کنید.
- در موقع تست: نوع خودرو، نوع ECU، کارکرد (کیلومتر) خودرو، مدل خودرو و وضعیت کارکردی موتور را ثبت کنید.
- بعد از تست و آنالیز پارامترهای چندین خودرو خواهید دید که مهارت کافی برای عیب یابی دقیق خودروهای انژکتور را پیدا کرده اید.
جمعبندی آموزش پارامترخوانی دیاگ
پارامترخوانی یا خواندن پارامترهای دیاگ یکی از مهمترین مهارتهایی است که هر تعمیرکار حرفهای باید آن را بیاموزد.
این مهارت نه تنها سرعت و دقت عیبیابی را بالا میبرد، بلکه باعث صرفهجویی در زمان، هزینه و افزایش اعتبار کاری شما خواهد شد.